Açılış Sayfam Yap   Sık Kullanılanlara Ekle   

   Anasayfa          Künye          Yazar Girişi         Sitene Ekle         Arşiv
 
Biyografi - İmparatorluk kültürü / Haluk DURSUN - Yeni Kalemler
   
 İmparatorluk kültürü / Haluk DURSUN

İmparatorluk kültürü / Haluk DURSUN
 Yazı Boyutu

 Tarih : 04.04.2009 - 23:42:20


Elias Petropulos 1928 doğumlu bir Yunanlı. Atinada doğmuş, Selanikte büyümüş. Yirmi yıldan beri de Pariste yaşıyor. Sanat ve uygarlık tarihi sahasındaki çalışmalarıyla tanınan yazar, kendisini ateist ve sosyalist olarak tanımlıyor. ...

 


Sevgi Medeniyetinden esintiler…

 

 

HALUK DURSUN

 

İmparatorluk kültürü

  

Elias Petropulos 1928 doğumlu bir Yunanlı. Atina’da doğmuş, Selanik’te büyümüş. Yirmi yıldan beri de Paris’te yaşıyor. Sanat ve uygarlık tarihi sahasındaki çalışmalarıyla tanınan yazar, kendisini ateist ve sosyalist olarak tanımlıyor.

 

Petropulos, Osmanlı kültürü ve medeniyetiyle de ilgileniyor. Sosyolojik ve estetik açıdan imparatorluk kültürümüzü inceliyor. Selanik ve Yahudileri, Osmanlı Varlığı, Türk Albümü, Türk Kahvesi gibi tanınmış kitapların yazarı.

 

Kendisi ile yapılan bir röportajda Petropulos, “Osmanlı uygarlığını yeryüzüne gelmiş en büyük uygarlıklardan biri olarak görüyorum” şeklinde konuşuyor. Evet yanlış okumadınız, ateist bir Rum, Osmanlılar hakkında böyle düşünüyor. Dikkat ederseniz, Osmanlı Devletini yeryüzüne gelmiş en büyük devletlerden biri olarak görüyorum demiyor. Osmanlı uygarlığından bahsediyor. Hani bizde bir kısım tarihçi, Osmanlı Devletinin fetih, ganimet ve talandan ibaret olduğunu, hiçbir uygarlık bırakmadığını iddia edip durur ya, alın size Rum’dan cevap…

 

Elias’ın sözlerinin devamında da bir cümle var ki, hedefi tam onikiden, beni de tam kalbimden vuruyor. Bakın ne diyor koca Rum(!): “Özellikle Osmanlı mimarisi ile yine çok çok ayrı bir yeri olan müziğini belirtmeliyim, Osmanlı müziği yaşamış en büyük müziktir.”

 

Herhalde Osmanlı’yı sevebilmede en çok zorlanacak milletlerin başında Rumlar gelir. Ama bu örnekte görüldüğü gibi, aydın tarafsızlığına ve araştırma ruhuna sahip birisi Rum bile olsa; Osmanlı uygarlığının kıymetini anlayıp, o uygarlığın zirvesinin mimari ve musıkîde olduğunu idrak edebiliyor. Bunu başka bir ifade ile söylersek, Osmanlı’nın tam olarak idrakine varmak, mimarî ve musıkîsini anlamakla olur. Osmanlı’ya hayran olduğunu söyleyen birisi, bu iki sahada bilgi sahibi değilse, tanımadığı bir varlığı seviyor demektir…

 

Yukarıdaki ölçüden yola çıkarak soralım; insanımız, aydınımız, hatta tarihçimiz ne kadar Osmanlı’yı tanıyor? Milli Eğitim Bakanlığımız, tarih derslerinde, ne kadar bu kıstasa uyuyor?

 

Daha önceki bir yazımızda, sadece resmî eğitimin değil, muhafazakâr kültüre bağlı alternatif ve paralel hizmet gruplarının da eski kültürümüzün estetik değerlerini ( zevk-i selim) tam olarak yeni nesillere aktaramadığını ifade etmiştik. Halbuki eskiden, bırakın millî-İslâmî çevreleri, imparatorluk kültürü içinde azınlıklar bile mimari ve musıkîyi çok iyi biliyorlardı. Hele musıkîyi…

 

Osmanlı kültüründe musıkînin önemini, bugün nasıl çağdaş bir Rum araştırmacı fark edip, anlayıp sevebiliyorsa, geçmişte de klasik müziğimiz içinde birçok gayri müslim vardı. İmparatorluk müzik kültürü camiden saraya, tekkeden kiliseye, havraya kadar ortak bir zemin, zevk ve üslup etrafında şekillenmişti.

 

Klasik musıkîmizin nota mucitlerinden Ermeni asıllı bestekâr Hamparsum Limoncuyan musıkîyi Mevlevihanelerde öğrenmiş, kiliselerde icra etmiş ve bizzat padişah III. Selim’den yardım görmüştür. Yahudi bestekâr ve tanburi Isak, III. Selim’in tanbur hocasıdır. Ünlü musıkî ve tarih araştırmacısı bestekâr Kantemiroğlu, Romen (Ulah) asıllı bir penstir ve İstanbul’da yetişmiştir. Son zamanların meşhur bestekârlarından Bimen Şen (Dergazaryan), Ermeni bir din adamının oğludur. Kilisede ilahi okurken sesinin güzelliği ve tavrının letâfetiyle dikkati çekmiş, onun okuyacağı günler kiliseyi Ermenilerden fazla, musıkî meraklısı Türkler, hatta hafız ve mevlidhanlar doldururmuş. Yine Ermeni Nikoğos Ağa, Hristiyan olmasına rağmen Mevlevihanelere devam eder ve ayin okurmuş.

 

Bu listeyi çok uzatmak, Rum Zaharya’yı, haham Nesim Sivilya’yı, Ermeni Asdik’i, Mısırlı İbrahim’i, Leyon Hanciyan’ı vs. ilâve etmek mümkündür. Ama özellikle, “Gidelim Göksu’ya bir âlem-i âb eyleyelim…” adlı kürdili hicazkâr şarkının bestekârının Rum lavtacı Hiristo, Ahmet Rasim’in güftelerini yazdığı, “Bu akşam gün batarken gel…” uşşak ve “Bir gönlüme, bir hâl-i perişanıma baktım” rast şarkılarının bestekârının Ermeni Tatyos Efendi olduğunu söylemek herhalde kâfidir.

 

Evet Osmanlı’nın çok uluslu, çok dilli, çok renkli aydın ve sanatçıları, mimarî ve musıkîde imparatorluk ölçüsünde eserler ortaya koymuşlardı. Ya biz?..

 

Son söz Yahya Kemal’den:

Çok kimse anlamaz eski musıkîmizden
Ve ondan anlamayan hiçbir şey anlamaz bizden!

  Editör :  Rıdvan GÖK

685 Kişi Tarafından Okundu.

Yazdır Yorum Ekle Tavsiye
 
1 2 3 4 5   Bu Habere Toplam 5 Puan Verildi
 Kaynak :  Yeni Kalemler

 Kategori ¬ Biyografi

  Yorum ( 0 )   

Kayıtlı Yorum Bulunmuyor.

 

 Bu Kateoriye Ait Diğer Başlıklar

 
 
 

 Duyuru
  SEVGİLER HARMAN OLDU isimli kitap Tes-İş Sendikası Atatürk Anadolu Öğretmen Lisesitarafından bastırılarak yayınlanlanmış ve dergimizin editörü Rıdvan GÖKe ithaf edilmiştir...  

  YENİ KALEMLER DERGİMİZE YAZILARINIZI BEKLİYORUZ....  

  Bu millet sanatla edebiyatla düşürüldü, yeniden onunla kalkacak ayağa. (F. Gemuhluoğlu)  

 
 Köşe Yazıları

Rıdvan GÖK

Rıdvan GÖK ¬
SEYİR DEFTERİ

Aytaç AYDIN

Aytaç AYDIN ¬
Gölgeyi değil gölgeyi düşüreni düşünmek..

Doğan KARA

Doğan KARA ¬
ŞAH-I MÜMECCED RESUL-İ EKREM EFENDİMİZ

FUAT TURKER

FUAT TURKER ¬
Nefes Alan Sabah...

ABDÜSSAMED KOÇER

ABDÜSSAMED KOÇER ¬
İSTANBULA MEKTUP bir babanın duygu esitileri...

Mehmet ALTUNTAŞ

Mehmet ALTUNTAŞ ¬
BEDEL ÖDEDİK Mİ?

Gonca Gül USTAOĞLU

Gonca Gül USTAOĞLU ¬
Yazı Eklenmemiş
 
Henüz Haberlere Puan Verilmemiş..
 
Bugün için Metin Eklenmedi.
Bu Hafta içinde Metin Eklenmedi.
Bu Ay içinde Metin Eklenmedi.
 
 Takvim
 
 Ziyaretçi İstatistikleri
   
 Online : 2
 Bugün : 21
 Dün : 29
 Toplam : 79409
 Ip No : 54.92.160.119
     

 
 Son Eklenenler

Son 30 Gün içinde Haber Eklenmedi
 
 Popüler Metinler

Son 30 Gün içinde Haber Eklenmedi.
 
 Döviz Bilgileri

  Döviz Alış Satış
  Dolar 5.6134 5.6235
  Euro 4.9816 5.0145
 
 Hava Durumu



 
 Reklam

 

 



 
 

   © Copyright - 2009- Yeni Kalemler - Tüm Hakları Saklıdır. 

Bu site

 Çilem.Net altyapısını kullanmaktadır.